Piotr Witkowski
25 LAT TYGODNI KULTURY CHRZEŚCIJAŃSKIEJ W BIELSKU-BIAŁEJ

Tygodnie Kultury Chrześcijańskie w Bielsku-Białej organizuje od 25 lat bielski Klub Inteligencji Katolickiej. Jest to społeczna praca kolejnych prezesów i Zarządów Klubu oraz innych członków zaangażowanych w działalność kulturalną Stowarzyszenia.

Ćwierć wieku TKCh w Bielsku Białej można podzielić na 3 okresy.

Pierwszy okres przypadający na lata 1981 - 1989, to etap działalności Klubu Inteligencji Katolickiej w warunkach braku wolności słowa, cenzury państwowej i inwigilacji przez SB. Wówczas państwo i partia miały monopol na zarządzanie wszystkimi mediami i starały się nie dopuścić do organizowania niezależnych imprez kulturalnych szczególnie o charakterze religijnym i patriotycznym.
      Tradycja Tygodni Kultury Chrześcijańskiej na Podbeskidziu sięga wiosny roku 1984, kiedy Klub Inteligencji Katolickiej w Bielsku-Białej po raz pierwszy zorganizował to przedsięwzięcie kulturalne. Było to niedługo po zniesieniu stanu wojennego i trzeba było niemało odwagi i starań, aby pokonać trudności i przeszkody jakie stawiały ówczesne władze. Ale i satysfakcja była duża, kiedy ludzie spragnieni prawdy i wolności tłumnie przychodzili i owacyjnie przyjmowali artystów i prelegentów mających chęć i odwagę występować w kościołach i salkach katechetycznych z nieocenzurowanymi patriotycznymi i religijnymi programami. Trzeba podkreślić, że Tygodnie mogły się odbywać dzięki pomocy Kościoła i to zarówno materialnej jak i organizacyjnej. Wówczas miasto Bielsko-Biała częściowo należało do Archidiecezji Krakowskie (Biała) częściowo do Diecezji Katowickiej (Bielsko). Poszczególne Tygodnie objęte były patronatem na przemian - Metropolity Krakowskiego i Ordynariusza Katowickiego, co nadawało wysoką rangę tym przedsięwzięciom kulturalnym. Pomimo usilnych nacisków i gróźb ze strony Służby Bezpieczeństwa, organizatorzy nie zgodzili się na cenzurowanie tekstów w poszczególnych programach. Programy w postaci tzw. składanek drukowane były w Kurii Metropolitalnej w Krakowie a ks. prałat dr Stefan Misiniec - organizator TKCh w Krakowie - pomagał w angażowaniu wybitnych artystów i twórców niezależnej kultury. Do czasu utworzenia Diecezji Bielsko-Żywieckiej prezes KIK Piotr Witkowski i sekretarz Janina Królikowska byli więc częstymi gośćmi w Kurii Metropolitalnej w Krakowie przede wszystkim u Metropolity ks. kardynała Franciszka Macharskiego i u ks. Stefana Misińca.
      Na pierwszy Tydzień organizatorom udało się wydrukować w Cieszynie bardzo skromniutki afisz, który umieszczono w gablotkach parafialnych, natomiast od II do VI Tygodnia afisze nie mogły być drukowane, gdyż drukarnie nie przyjmowały nieocenzurowanych materiałów. Wtedy to organizatorzy po prostu naklejali składanki A4 na kartony i w tej formie afisze wędrowały do gablotek parafialnych.

Po roku 1990 rozpoczął się drugi okres działalności Klubu i organizacji Tygodni Kultury Chrześcijańskiej. Po wyborach 4 czerwca w 1989 roku, a zwłaszcza po zniesieniu cenzury, gdy w środkach społecznego przekazu mogła pojawić się bez ograniczeń twórczość niezależna, Klub Inteligencji Katolickiej szukał dla Tygodni Kultury Chrześcijańskiej nowej formuły, gdyż stało się oczywistym, że odbiorcę można pozyskać jedynie organizując imprezy na najwyższym poziomie ideowym i artystycznym. KIK nie był jednak w stanie sam podołać nowemu wyzwaniu zarówno pod względem organizacyjnym jak i finansowym. Na szczęście nowe czasy stworzyły również nowe możliwości. Klub zaprosił więc do współpracy niektóre placówki kulturalne Bielska-Białej i ta inicjatywa dała nadspodziewanie dobre efekty.
      W latach 1991 - 1999 współorganizatorem Tygodni Kultury Chrześcijańskiej było Bielskie Centrum Kultury. W tym okresie dzięki bardzo dobrej współpracy KIK z Bielskim Centrum Kultury, a szczególnie z panem Dyrektorem Władysławem Szczotką, TKCh zostały przez BCK wzbogacone o wspaniałe koncerty najwybitniejszych artystów polskich i zagranicznych. Do współpracy włączały się również: Urząd Miejski w Bielsku-Białej Wydział Kultury i Sztuki, Urząd Wojewódzki w Bielsku-Białej Wydział Spraw Społecznych, Wojewódzka Biblioteka Publiczna (obecnie Książnica Beskidzka), Muzeum Okręgowe, Galeria "Wzgórze" i inne placówki kulturalne.
      Począwszy od VII Tygodnia po zniesieniu drukowane już były oficjalnie afisze i kolorowe plakaty. Prace poligraficzne wykonywane były wówczas staraniem Bielskiego Centrum Kultury.
      Po utworzeniu Diecezji Bielsko-Żywieckiej w 1992 roku Tygodnie Kultury Chrześcijańskiej odbywają się już corocznie pod patronatem Ordynariusza Bielsko-Żywieckiego ks. biskupa Tadeusza Rakoczego.

Trzeci okres organizacji TKCh trwa od roku 2000. Właśnie od tej daty koncerty muzyki sakralnej zostały wyłączone z Tygodni Kultury Chrześcijańskiej i w ten sposób rozpoczęło życie oddzielne przedsięwzięcie kulturalne - Festiwal Muzyki Sakralnej organizowany przez Bielskie Centrum Kultury - corocznie, w kwietniu. W zaistniałej sytuacji KIK położył nacisk na mniej kosztowne, ale równie ważne, wykłady, prelekcje, programy słowno-muzyczne, koncerty kameralne i wystawy. Właśnie z tych powodów wiele spotkań, wystaw i imprez o charakterze literackim KIK organizuje wspólnie z dyrekcją Książnicy Beskidzkiej zwłaszcza, że współpraca KIK z dyr. Bogdanem Kocurkiem układa się wzorowo
      Obecnie Tygodnie Kultury Chrześcijańskiej dofinansowywane są przez Gminę Bielsko-Biała, Starostwo Powiatowe w Bielsku-Białej i sponsorów wyszczególnionych w programach. Nieoceniona jest wieloraka pomoc ze strony patrona Tygodni - Ordynariusza JE ks. biskupa Tadeusza Rakoczego.
      Należy podkreślić, że we wszystkich Tygodniach zaznaczali swój udział ewangelicy Kościoła ewangelicko-augsburskiego a ks. biskup Paweł Anweiler prawie każdorazowo osobiście ubogaca program TKCh.
      Na uwagę zasługuje fakt, że od roku 1993 Klub Inteligencji Katolickiej w Bielsku-Białej organizuje w ramach Tygodni Kultury Chrześcijańskiej otwarte konkursy recytatorskie "Chrześcijańskie korzenie literatury polskiej" dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Konkursy te cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem a uczestnicy rekrutują się nie tylko z Bielska-Białej, ale nawet z bardzo odległych miejscowości diecezji Bielsko-Żywieckiej. Organizacją konkursów kieruje Zofia Lamers.
      Organizacja Tygodni jest pracą zespołową przede wszystkim Zarządu Klubu a także innych chętnych do współpracy członków i sympatyków KIK.
      Każdy Tydzień Kultury Chrześcijańskiej organizowany był pod innym hasłem, które w jakiś sposób nawiązywało do aktualnych potrzeb i charakteryzowało program przedsięwzięcia. Jubileuszowy XXV TKCh nawiązywał do tematyki roku duszpasterskiego "Otoczmy troską życie" i przebiegał pod hasłem "...aby mieli życie i mieli je w obfitości" (J 10, 10). Chodzi o wymiary życia w sensie fizycznym i duchowym, doczesnym i wiecznym. W programie uwzględniony został również Rok Juliusza Słowackiego.
      W dotychczasowych 25 TKCh odbyło się kilkaset imprez i wzięło udział około 800 wykonawców nie licząc chórzystów i poszczególnych członków zespołów muzycznych.


Piotr Witkowski